Phòng cháy chữa cháy trong tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội (SMETA, BSCI…)

Phòng cháy chữa cháy đều là những yếu tố quan trọng nhất trong tiêu chuẩn như SMETA (Sedex Members Ethical Trade Audit), BSCI (Business Social Compliance Initiative), SA8000. Đồng thời, tại Việt Nam, doanh nghiệp còn phải đáp ứng các quy định của Luật Phòng cháy và chữa cháy cùng hệ thống tiêu chuẩn quốc gia (TCVN, QCVN).

Bài viết này sẽ phân tích chi tiết các hạng mục về PCCC trong doanh nghiệp bạn cần nắm rõ để đáp ứng khi đánh giá CSR đạt kết quả cao nhất.

1. Lối thoát nạn & cửa thoát hiểm – Yếu tố sống còn trong PCCC

Một trong những yêu cầu cốt lõi của SMETA, BSCI và pháp luật Việt Nam là phải đảm bảo an toàn thoát nạn khi xảy ra cháy.

1.1. Sơ đồ thoát hiểm

• Doanh nghiệp phải bố trí sơ đồ thoát hiểm tại các vị trí dễ quan sát như: khu vực sản xuất, nhà kho, hành lang, lối cầu thang.
• Sơ đồ thể hiện rõ ràng: vị trí cửa thoát hiểm, lối đi an toàn, cầu thang bộ, bình chữa cháy, họng nước chữa cháy, phòng y tế.
• Ngôn ngữ thể hiện trên sơ đồ cần song ngữ (tiếng Việt – tiếng Anh), để cả người lao động trong nước và người nước ngoài đều hiểu được.

1.2. Lối thoát nạn & cửa thoát hiểm

• Lối thoát nạn phải luôn thông thoáng, không để vật cản như hàng hóa, pallet, máy móc.
• Trên lối đi cần có đèn chiếu sáng sự cố và đèn chỉ dẫn thoát nạn để đảm bảo nhìn rõ trong điều kiện mất điện.
• Cửa thoát hiểm bắt buộc mở theo chiều thoát nạn, không được khóa hoặc chặn: Đây là điểm nhiều doanh nghiệp thường vi phạm khi khóa cửa vì lý do an ninh.

1.3. Loại cửa thoát hiểm

• Cửa chống cháy là yêu cầu bắt buộc tại các khu vực đông người và nhà xưởng nhiều tầng.
• Cửa phải có thời gian chịu lửa theo tiêu chuẩn (≥ 60 phút hoặc theo QCVN 06:2022/BXD).
• Không sử dụng cửa cuốn, cửa sắt kéo hoặc cửa trượt làm lối thoát hiểm chính.

Việc đảm bảo hệ thống thoát nạn không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, mà còn đáp ứng yêu cầu đánh giá của SMETA, BSCI, vốn rất coi trọng quyền được bảo vệ an toàn tính mạng của người lao động.

2. Bảo trì, bảo dưỡng nội bộ thiết bị PCCC

Một hệ thống PCCC hiện đại nhưng không được bảo trì thường xuyên sẽ trở nên vô dụng khi xảy ra sự cố. Do đó, công tác kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ là yêu cầu vừa mang tính pháp luật, vừa là tiêu chí bắt buộc trong các tiêu chuẩn xã hội.

2.1. Thiết bị báo cháy

• Doanh nghiệp phải kiểm tra hàng tháng: đầu báo khói, đầu báo nhiệt, trung tâm báo cháy, còi, đèn báo động.
• Thử nghiệm thực tế để đảm bảo tín hiệu được truyền về trung tâm xử lý. Bạn nên test thực tế kiểm tra các đèn và còi báo động trước kỳ đánh giá.
• Có biên bản kiểm tra lưu hồ sơ phục vụ thanh tra và đánh giá BSCI, SMETA.

2.2. Hệ thống bình chữa cháy

• Kiểm tra hàng tháng: áp suất bình, niêm phong, vị trí đặt có thuận tiện hay không.
• Nạp sạc định kỳ: ít nhất 1 năm/lần hoặc theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Bình đã qua sử dụng phải được thay thế hoặc nạp lại ngay, không để trống.

2.3. Họng nước chữa cháy trong và ngoài nhà

• Kiểm tra sự thông suốt của đường ống, áp lực nước, vòi chữa cháy và lăng phun.
• Tổ chức thử áp lực 6 tháng/lần để đảm bảo khi cần có thể cấp nước kịp thời; Cần lưu ý thử nghiệm áp lực nước đủ lớn đến các vị trí trong khu vực cần chữa cháy (đây cũng là điểm mà nhiều doanh nghiệp bỏ quên kiểm tra định kỳ)
• Lối tiếp cận họng nước chữa cháy không được bị che chắn bởi hàng hóa.

2.4. Đèn chiếu sáng sự cố & đèn chỉ dẫn thoát nạn

• Kiểm tra tình trạng pin dự phòng và độ sáng hàng quý.
• Khi mất điện, hệ thống phải tự động kích hoạt để dẫn hướng người thoát nạn.
• Đèn chỉ dẫn nên đặt tại các vị trí góc khuất, hành lang dài, cầu thang bộ để người lao động dễ nhận diện đường thoát hiểm.

Việc bảo trì, bảo dưỡng thiết bị PCCC định kỳ không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ Luật PCCC, mà còn là điểm cộng lớn trong các cuộc đánh giá trách nhiệm xã hội.

3. Quản lý & tổ chức PCCC – Yếu tố quản trị bền vững

Một hệ thống PCCC hiệu quả không chỉ dựa vào trang thiết bị, mà còn phụ thuộc nhiều vào công tác quản lý, tổ chức, đào tạo trong doanh nghiệp.

3.1. Nội quy PCCC và biển báo

• Doanh nghiệp cần ban hành nội quy PCCC bằng văn bản, phổ biến cho toàn thể người lao động.
• Các khu vực nguy hiểm cháy nổ phải có biển cấm lửa, cấm hút thuốc, biển cảnh báo nguy hiểm.
• Đây là yêu cầu bắt buộc của pháp luật và cũng là điểm kiểm tra trong BSCI Code of Conduct.

3.2. Đội PCCC cơ sở

• Mỗi cơ sở sản xuất phải thành lập đội PCCC cơ sở với số lượng phù hợp, được huấn luyện nghiệp vụ và cấp chứng chỉ.
• Có sự phân công rõ ràng: người chỉ huy, người chữa cháy, người hướng dẫn thoát nạn, người gọi cứu viện.
• Đây là bằng chứng quan trọng khi doanh nghiệp tham gia đánh giá SMETA, BSCI.

3.3. Phương án chữa cháy và thoát nạn

• Doanh nghiệp phải xây dựng phương án chữa cháy, phương án thoát nạn được cơ quan chức năng phê duyệt.
• Tổ chức diễn tập PCCC ít nhất 1 lần/năm với sự tham gia của toàn bộ người lao động.
• Việc diễn tập giúp nâng cao kỹ năng xử lý tình huống và tạo niềm tin cho đối tác quốc tế.

3.4. Hồ sơ, sổ sách quản lý

• Có sổ theo dõi kiểm tra định kỳ hệ thống PCCC, thiết bị điện, bình chữa cháy.
• Hồ sơ phải bao gồm: biên bản kiểm tra, chứng nhận huấn luyện PCCC, giấy phép thẩm duyệt và nghiệm thu PCCC.
• Trong các cuộc đánh giá SMETA hoặc BSCI, kiểm toán viên thường yêu cầu xem các hồ sơ này để xác minh tính tuân thủ.

4. Lợi ích khi tuân thủ PCCC trong trách nhiệm xã hội

Việc thực hiện tốt PCCC mang lại cho doanh nghiệp nhiều lợi ích:

• Đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản: giảm thiểu rủi ro cháy nổ, tai nạn.
• Tuân thủ pháp luật Việt Nam: tránh bị xử phạt, đình chỉ hoạt động.
• Đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế (SMETA, BSCI, SA8000…): tăng cơ hội trúng thầu, hợp tác với các tập đoàn lớn.
• Nâng cao hình ảnh và uy tín doanh nghiệp: thể hiện trách nhiệm xã hội, môi trường và con người.
• Tối ưu chi phí dài hạn: đầu tư PCCC đúng chuẩn sẽ giảm tổn thất nếu xảy ra sự cố.

Kết luận

Phòng cháy chữa cháy là một trong những tiêu chí quan trọng trong tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội như SMETA, BSCI và cũng là yêu cầu bắt buộc của Luật PCCC Việt Nam. Doanh nghiệp cần chú trọng từ hệ thống thoát nạn, bảo trì thiết bị, đến công tác quản lý, huấn luyện và hồ sơ lưu trữ.

Thực hiện tốt các quy định này không chỉ bảo vệ an toàn cho người lao động mà còn nâng cao uy tín, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường quốc tế.

Xem thêm bài viết về tiền lương trong tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội

Chứng nhận SMETA; Chứng nhận BSCI