Việc tuân thủ các quy định về tiền lương và giờ làm việc không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là nòng cốt của trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (CSR). Bài viết này cung cấp cái nhìn toàn diện về các quy định theo các văn bản pháp luật hiện hành, giúp doanh nghiệp xây dựng chính sách nhân sự công bằng, minh bạch phù hợp với thông lệ Quốc tế.
Nội dung bài viết
Phần 1: Chính Sách Tiền Lương
1.Mức Lương Cơ Bản & Lương Tối Thiểu Vùng
Theo khoản 2 Điều 90 BLLĐ 2019, mức lương của người lao động (NLĐ) phải cao hơn so với mức lương tối thiểu vùng cho công việc giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường.
Bảng lương tối thiểu vùng 2024 (Áp dụng từ 01/07/2024) vẫn giữ nguyên đến năm 2025:
|
Vùng |
Mức Lương Tối Thiểu |
|
Vùng I |
> 4.960.000 |
|
Vùng II |
> 4.410.000 |
|
Vùng III |
> 3.860.000 |
|
Vùng IV |
> 3.450.000 |
2.Mức Lương Khi Làm Thêm Giờ
Làm thêm giờ phải được trả lương cao hơn so với giờ làm việc bình thường (Điều 98, 99 BLLĐ 2019). Cụ thể:
- Vào ngày thường: Ít nhất bằng 150% lương giờ.
- Vào ngày nghỉ hàng tuần: Ít nhất bằng 200% lương giờ.
- Vào ngày lễ, Tết, ngày nghỉ có hưởng lương: Ít nhất bằng 300% lương giờ (chưa kể tiền lương ngày lễ, Tết cho những ngày này).
Công thức tính: Lương thêm giờ = Lương giờ thực trả x Mức % x Số giờ làm thêm
3.Kỳ Trả Lương
- Trả lương ít nhất 1 lần trong một tháng hoặc theo thỏa thuận (Điều 97 BLLĐ 2019).
- Trả trực tiếp, đầy đủ, đúng thời hạn. Nếu trễ hạn, phải trả ít nhất bằng 150% số tiền chậm trả.
4.Lương Theo Năng Lực & Thỏa Thuận
- Lương có thể trả theo thời gian, sản phẩm hoặc khoán. Mức lương phải tương xứng với công việc, năng lực và thỏa thuận trong HĐLĐ, nhưng không được thấp hơn lương tối thiểu vùng.
- Khuyến nghị: Xây dựng thang bảng lương rõ ràng, công khai để đảm bảo công bằng và minh bạch.
5.Đóng Bảo Hiểm Xã Hội (BHXH)
Theo Luật BHXH 2014, doanh nghiệp bắt buộc đóng BHXH cho NLĐ ký HĐLĐ từ đủ 01 tháng trở lên, với mức đóng tính trên tiền lương tháng đóng BHXH.
- Tổng tỷ lệ đóng: 32.%, trong đó:
- Người sử dụng lao động (NSDLĐ) đóng: 21.5% (17.5% BHXH, 3% BHYT, 1% BHTN)
- NLĐ đóng: 10.5% (8% BHXH, 1.5% BHYT, 1% BHTN)
6.Phụ Cấp Trách Nhiệm Cho Cán Bộ Chuyên Trách
- An toàn vệ sinh viên (ATVSV): Được hưởng phụ cấp trách nhiệm do người sử dụng lao động và Ban chấp hành công đoàn cơ sở thống nhất thỏa thuận ghi trong quy chế hoạt động của mạng lưới an toàn, vệ sinh viên (khoản 5 điều 74 luật số 84/2015/QH13 An toàn vệ sinh lao động).
Phần 2: Chính Sách Giờ Làm Việc & Nghỉ Ngơi
1.Giờ Làm Việc Bình Thường
- Không quá 08 giờ/ngày và 48 giờ/tuần (Điều 105 BLLĐ 2019).
- NSDLĐ có quyền quy định giờ làm việc theo ngày hoặc tuần, nhưng phải thông báo trước cho NLĐ.
2.Thời Gian Nghỉ Ngơi Trong Ca
- Ít nhất 30 phút tính vào giờ làm việc nếu làm việc liên tục 08 giờ.
- Nếu làm ca đêm (22h – 6h), được nghỉ giữa ca ít nhất 45 phút.
3.Nghỉ Hàng Tuần
- Mỗi tuần được nghỉ ít nhất 24 giờ liên tục. Thông thường là Chủ Nhật.
- Nếu do tính chất công việc không thể nghỉ cố định, NSDLĐ phải đảm bảo NLĐ được nghỉ ít nhất 04 ngày/tháng.
4.Nghỉ Lễ, Tết
- NLĐ được nghỉ 11 ngày lễ, Tết trong năm với nguyên lương (Điều 112 BLLĐ 2019):
- Tết Dương lịch: 01 ngày (1/1)
- Tết Âm lịch: 05 ngày
- Ngày Chiến thắng: 01 ngày (30/4)
- Ngày Quốc tế Lao động: 01 ngày (1/5)
- Ngày Quốc khánh: 02 ngày (2/9)
- Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương: 01 ngày (10/3 âm lịch)
5.Nghỉ Phép Hàng Năm
- Khi làm việc đủ 12 tháng cho một NSDLĐ, NLĐ được nghỉ phép năm:
- 12 ngày nếu làm công việc bình thường.
- 14 ngày nếu làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
- 16 ngày nếu làm công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm ở vùng sâu vùng xa.
- Số ngày nghỉ được tăng thêm theo thâm niên: cứ đủ 05 năm làm việc thì được thêm 01 ngày.
6.Chi Trả Phép Năm
- NLĐ được tự sắp xếp thời gian nghỉ phép sau khi thỏa thuận với NSDLĐ.
- Nếu không nghỉ hoặc nghỉ không hết phép, NSDLĐ phải trả tiền cho những ngày chưa nghỉ.
7.Giờ Làm Thêm
- Số giờ làm thêm không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong 01 ngày. Tối đa 12 giờ/ngày, 40 giờ/tháng và 200 giờ/năm (trừ một số trường hợp đặc biệt theo Điều 107 BLLĐ 2019).
- Phải có sự đồng ý của NLĐ.
- Đảm bảo số giờ làm thêm của NLĐ không quá 12 giờ/ngày.
Kết Luận & Khuyến Nghị Cho Doanh Nghiệp
Tuân thủ đầy đủ các quy định về tiền lương và giờ làm việc theo pháp luật là nền tảng cốt lõi của một doanh nghiệp có trách nhiệm. Điều này không chỉ giúp:
- Tránh rủi ro pháp lý (thanh tra, kiện tụng, phạt hành chính).
- Nâng cao hình ảnh thương hiệu, thu hút nhân tài.
- Cải thiện năng suất và giảm tỷ lệ nghỉ việc.
- Dễ dàng đạt chứng nhận quốc tế như BSCI, SMETA, WRAP,SA8000…
Khuyến nghị hành động:
- Rà soát lại HĐLĐ, thang bảng lương để đảm bảo đáp ứng mức lương tối thiểu vùng.
- Cập nhật nội quy lao động về giờ làm việc, nghỉ ngơi, làm thêm.
- Minh bạch hóa chính sách lương thưởng, phúc lợi cho toàn thể NLĐ.
- Đào tạo cho cán bộ quản lý về các quy định mới nhất.
Xem thêm:
